Monday, August 3, 2015

Focail Féilire

Nuair a tháinig an fáistineach, gnáthchaite agus láithreach le chéile, ní raibh cuma na caoi ar an aimsir.

Mo leagan féin de na focail a chonaic mé ar m'fhéilire, ar maidin,

The past the present and the future walked in to a bar. It was tense. 

Is cosúil gur féidir tuilleadh athfhriotal mar iad a léamh anseo, más maith leat athfhriotail. 

Droch-chuma ar an aimsir anseo ar maidin, a léitheoirí. Cá'il an Samhradh!?

Sunday, August 2, 2015

Nathanna Cainte


Is minic mo shúil eile oscailte agam, agus b'amhlaidh aréir, nuair a chonaic mé an radharc thuas, ar chúl tí s'againne. 

Is fánach an áit a chuirfeá méim nó nath cainte, arsa mé féin liom féin, agus tháinig mé ar an nath crochta as an sreangán, aréir, don ní sin a bheadh in a precarious position...hé presto! Bhí, ahem, báisteach geallta, an dtuigeann sibh. 

Dar leo anseo, bheadh an duine atá in a precarious position i ngreim an dá bhruach, freisin, nó, dá mbeadh a precarious way of living acu, bheadh siad i ngreim ar eireaball eascaine, ach dá mbeadh siad hanging in the balance, in a critical condition, bheadh siad idir dhá cheann na meá, rud a d'fhágfadh san fhaopach iad, nó in an awkward position. 

Más rud go bhfuil tú in a dilemma, d'fhéadfá bheith idir dhá throm, idir dhá thine Bealtaine, rud a d'fhágfadh duine in a state of perplexity, seans, agus dá bhrí sin, idir dhá chomhairle maidir leis an nath idir dhá cheann na meá, mar shampla, ó tharla touch and go i gceist leis, freisin, mar aon le undecided agus not knowing which way to jump, dar leo anseo

Má éiríonn leat léim an dá bhruach a chailleadh, chuile sheans go bhfuil tú idir dhá stól, agus, dá bhrí sin, falling between two stools. Agus duine sa fine predicament sin, nach deas an bhail a bheadh orthu! 

Tá súil agam go bhfuil do predicament réitithe agam anois, a léitheoir, agus nach bhfuil tú i gcruachási sáinn ná i bponc a thuilleadh. Ní gá duit bheith i'd bhambairne, níos mó, mar ní raibh sé riamh i gceist agam bambainne a dhéanamh díot.  

Mar a deir an seanfhocal, nuair is mó an cruachás is ea is mó an cuidiú. 

Friday, July 31, 2015

Tabhair Dom Cáca Milis!

Faoin am a léifidh sibh an mhír seo, a léitheoirí, beidh an chóisir thart. 

Ní fhéadfainn scríobh fúithi, mar chóisir, roimhe seo, ó tharla gur surprise party a bhí ann, agus ní raibh an ceathrar, a bhí ag ceiliúradh a mbreithlá, ar an eolas faoin gcóisir...léann beirt acu an blag seo, agus, ahem, bhí orm a bheith cúramach, mar a thuigfeá.

Pé scéal é, fúmsa a bhí sé cáca an cheathrair a ordú agus a thabhairt chun cóisire. Ó tharla lá breithe acu uilig ar an lá céanna, agus aoiseanna éagsúla acu uilig - beirt le Gaeilge líofa, an bheirt eile ‘s gan acu ach focal nó dhó - bhí orm dianmhachnamh a dhéanamh ar an mbeannacht a bhí le cur ar an gcáca: ‘Happy Birthday Sibh Uilig!’ a bhí mar thoradh ar an dianmhachnamh sin. Cuimsitheach, nach bhfuil!

Le scéal fada a dhéanamh níos faide, agus ar fhaitíos go bhfuil cuid agaibh nach bhfuil ar an eolas faoi theicneolaíocht-nua-na-gcácaí, is féidir pictiúir nó dhó a chur ar cháca, na laethanta nua-aoiseacha seo, chomh maith le beannacht. Thosaigh mé ag tochailt i mbosca na bpictiúr atá agam, agus tháinig mé ar dhá phictiúr…ceann den lánúin le chéile, agus ceann den bheirt eile, ar col-ceathracha iad, le chéile. 

Leis an dá ghrianghraf i mo ghlac agam, isteach liom chuig an ollmhargadh áitiúil, i nGalltacht, le cáca a ordú…ní báicéir mise, an dtuigeann sibh…agus seo mar a chuaigh an comhrá, a bheag nó a mhór, idir mé féin agus an freastalaí,

MÁ:  Can you put these two pictures on a birthday cake for me?

F:      No problem, but the pictures will look smaller…is that okay?

MÁ:   Fine. But, I want a greeting on the cake, also; half in English, and half in Irish, is that possible?

F:      Of course, but you’ll have to spell it for me...my Irish wouldn't be the best...

MÁ:   No problem, it’s ‘Happy Birthday Sibh Uilig!’

Thosaigh an freastalaí ag scríobh, ‘H-a-p-p-y B-i-r-t-h-d-a-y’…

F:      You’d best spell the rest for me…

MÁ:   ‘Sibh’ is one word, S-i-b-h…

Scríobh an freastalaí an méid sin, taobh leis an ‘Happy Birthday,’ de réir mar a bhí mé féin á litriú,

MÁ:  Now, the next one is U-i-l-i-g…

Scríobh an freastalaí U-i-l-i-g, taobh leis an ‘Happy Birthday Sibh’ go dtí go raibh an bheannacht ‘Happy Birthday Sibh Uilig’ scríofa, díreach mar a litrigh mé í,

MÁ:  That’s perfect! Do I pay you now, or when the cake is ready for collection?

F:      Don’t you want to put the other two names on it!?

‘Ah, uh, umm...no thanks…’ arsa mé féin, ‘…that’ll do fine.’

Ní múinteoir mise, an dtuigeann sibh.



Saturday, July 11, 2015

An Fhírinne Ghlan?


 Deacair é a fheiceáil...

 ...ach tá sé ann.

 Deacair é a fheiceáil...

 ...ach tá sé ann. 

 Deacair é a fheiceáil...

...ach tá sé ann. 

Ó am go chéile, nuair a chloisim 'Let's be clear about this...' ag teacht as béal pholaiteora, tosaíonn mo Phota Amhrais ag blub-blubbáil, agus tosaím ag Hmmm'áil, mar go mothaím, ar an bpointe, bíodh mé ceart nó mícheart, nach soiléir, ar chor ar bith, a bheas a chuid raiméise cainte.

Ar ndóigh, ní hé sin le rá nach bhfuil an fhírinne áit éigin sa méid atá á rá aige ach, go minic, bíonn sé deacair í a aimsiú! 

Seanfhocail, faoi 'Fírinne', ón leabhar Seanfhocla Chonnacht:

Ní chreidtear an fhírinne ó fhear déanta na mbréag.

Níor thacht an fhírinne fear riamh. 

Ná tabhair do bhreith ar an gcéad scéal. 

Ní bhíonn an cath mar an scéal. 

Ritheann an bhréag ach fanann an fhírinne. 

Tuesday, June 2, 2015

Smaointe Ag Rith

Tharla sé gur chaill mé codladh na hoíche, aréir, a léitheoirí. Ní go rómhinic a tharlaíonn sé, go deimhin, ach, nuair a tharlaíonn, líontar folús mo dhúiseachta le cuimhní cinn, agus tosaíonn smaointe ag rith isteach i mo chloigeann; go dtí nach mbíonn áit sa chloigeann céanna do chodladh na hoíche, is dócha. Sin é an baol.

Pé scéal é, ceann de na cuimhní a tháinig chugam aréir ná an scéal a chuala mé, blianta fada ó shin, ó lánúin a chaill codladh na hoíche iad féin, nuair a tháinig duine éigin ag cnagadh ar dhoras a tí, in am marbh na hoíche. Ghlac siad leis gur duine óltach a bhí ann, rinne siad neamhaird den chnagadh, agus d’fhan siad ina leaba. 

Ní dea-scéal toradh an scéil sin, ach sin scéal eile, nach bhfuil fúm é a roinnt anseo.

Is dóigh liom gurb é an fáth gur tháinig an scéal sin chun cuimhne ná mar gheall ar scéilín eile a insíodh dom, le déanaí. Lánúin eile, lánúin i bhfad níos óige, a bhí i mbun inste an geábh seo. Dúisíodh iad, i lár na hoíche, níl sé i bhfad ó shin, nuair a chuala siad duine éigin ag cnagadh ar dhoras a tí, ach ghlac siad leis gur scam de shaghas éigin a bhí ann, rinne siad neamhaird den chnagadh, agus d’fhan siad ina leaba.

Rith sé liom, aréir, nach bhfuil an saol ag athrú, ar chor ar bith, fiú má mhaítear go bhfuil. Táimid uilig éagsúil, mar is iondúil; cuid againn inár ‘is cuma liom’aithe, agus cuid againn inár ‘ní bhaineann sé liom’aithe, agus níl a fhios ag aon duine againn, go cinnte, cén toradh a bheas ar aird, ná ar neamhaird. Sin é an saol, agus nach é an mac baolach é, gan amhras dá laghad.

An méid sin ráite, b’fhéidir go mba chóir dúinn amhras a bheith orainn faoina leithéidí. Deacair a rá. D’fhéadfá codladh na hoíche a chailleadh…

Wednesday, May 27, 2015

Neadió Teilifís Áine

Fadhb nó dhó sa nead, i mbliana, feictear dom, a léitheoirí. Caith súil ar an bhfíseán, thuas, agus feicfidh sibhse na nithe a fheicimse.

Tuilleadh ón Teachín Éan le feiceáil ar YouTube, anseo, agus le léamh ar an mblag seo, anseo

Monday, May 25, 2015

Focail Féilire

Béalchrábhadh - réamhchlaonadh le naomhluan.

Hypocrisy - prejudice with a halo. 

Chuile sheans go bhfuil bhur leagan féin agaibh, a léitheoirí, ach sin thuas an leagan Gaeilge a rith liom féin, agus na focail á léamh agam, ar maidin. 

Ambrose Bierce a scríobh an leagan Béarla, más fíor, agus bhí neart le rá aige, más fíor an méid atá le léamh anseo.  

Is maith liom an t-athfhriotal seo uaidh...

'Sweater, n. garment worn by child when its mother is feeling chilly.'

...gan trácht ar an míniú a thugann sé dúinn ar...

'Cabbage, a familiar kitchen-garden vegetable about as large and wise as a man's head.'

Tá ábhar gáirí go leor sa saol, a léitheoirí...bainigí sult as!